Arakan Express Daily

Written by ေမာင္စံေပါ

(၁)

'မ' ႏုိင္ငံဆိုတာ မိန္းမေတြခ်ည္း ေနၾကတဲ့ ႏုိင္ငံလို႔ မထင္လိုက္ပါနဲ႔။ ''မျဖစ္ႏိုင္ဘူး'' ''မလုပ္ႏုိင္ဘူး'' ''မလြယ္ဘူး'' ''မရဘူး'' ''မသိဘူး'' စသျဖင့္ အႏုတ္အျမင္၊ အေမႇာင္အျမင္နဲ႔ ၾကည့္ေလ့ျမင္ေလ့ ေျပာေလ့ရႇိတဲ့ လူေတြေနတဲ့ ႏုိင္ငံကို ေျပာတာပါ။

(၂)

အဲဒီႏိုင္ငံကို ကမၻာ့ေျမပံုေပၚမႇာ သြားရႇာၾကည့္မလား။ ၀မ္းနည္းပါတယ္။ ဆယ္ႏႇစ္ရႇာမလား၊ ႏႇစ္တစ္ရာ ၾကာသြားမယ္။ လံုး၀ မေတြ႕ေစ ရဘူး စိတ္ခ်။
ဒါေပမဲ့ အဲဒီရႇာမေတြ႕တဲ့ ႏုိင္ငံက လူေတြကေတာ့ ေနရာအႏႇံ႔မႇာ ရႇိပါ့ဗ်ား။ ေ၀းေ၀းသြား ရႇာစရာေတာင္ မလိုေပါင္ဗ်ာ။
(၃)
နီးနီးနားနားမႇာ အလြယ္ကူဆံုး ျပစရာကေတာ့ ခ်စ္စြာေသာ ေျမးကေလးပါပဲ။ ဒီေကာင္ စစ္တုရင္ ကစားတဲ့အေၾကာင္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ ကိုေတာင္ အႏိုင္ယူတဲ့ အေၾကာင္းေတြ ေျပာျပခဲ့ဖူးပါတယ္။ ထားလိုက္ပါေတာ့။ အခုေျပာခ်င္တာ ဘာသာစကားကိစၥ၊ ေ၀ါဟာရ အေၾကာင္း၊ ၀ါက်တည္ေဆာက္ပံု ႏိႈင္းယႇဥ္ခ်က္ေတြ အေၾကာင္း၊ အားလံုးေပါင္းလုိက္ေတာ့ 'မ' ႏိုင္ငံသား မဟာ လူရည္ခြၽန္ ေျမးေတာ္ရဲ႕ ေရႊႏႈတ္ေတာ္ ထြက္သမွ် မႇတ္တမ္း တင္ခဲ့သမွ် သည္ကားဆိုၿပီး အၿမီးအေမာက္ တည့္တည့္နဲ႔ ခရီးမေရာက္တဲ့ ႏႈတ္ထြက္ အကၡရာေတြရဲ႕ မာယာ။
(၄)
အသက္ကေလးက ရလာၿပီဆိုေတာ့ သတိလြတ္သြားတာနဲ႔ ဟိုဟာေမ့ ဒီဟာေမ့ ျဖစ္လာပါေရာ။ ပင္စင္မယူခင္ကေတာ့ သတိနဲ႔ လူေပါ့ဗ်ာ။ ဟုတ္တယ္ေလ အထက္လူႀကီး အလိုက် စာရင္းဇယားေတြ၊ ကိန္းဂဏန္းေတြ၊ အခ်က္အလက္ေတြ ခဏခဏ ျပင္ရ လိမ္ရတာကလား။ အမႇန္လုပ္ အမႇန္ေရး အမႇန္တင္ အမႇန္အစီရင္ခံ ရတာဆိုရင္ ေၾကာက္စရာလားဗ်ာ။ တစ္ေရးႏိုး ထေမးရင္ေတာင္မႇ ေဒါင္းေဒါင္းေျပးေျပးႏုိင္တဲ့ ေကာင္ဗ်။ အခုေတာ့ လိမ္ရၿပီဆိုေတာ့ ယုတၲိယုတၲာရႇိေအာင္ တြက္ရ၊ ခ်က္ရ၊ လူႀကီး ျဖစ္ေစခ်င္သလို ျဖစ္ေအာင္ေျပာင္းရနဲ႔ ၾကာေတာ့ သြက္သြက္လည္ပါေရာ။ လိမ္စာ က်က္ရတဲ့ ဒုကၡက ပိုေသးရဲ႕။
အၿငိမ္းစားလည္းယူေရာ ေပ်ာ္လိုက္တာဗ်ာ။ စာဆက္သင္စရာ မလိုေတာ့တဲ့၊ စာက်က္စရာ မလိုေတာ့တဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ၀မ္းေျမာက္မႈမ်ဳိးလို႔ တင္စားေျပာရမယ္ ထင္ရဲ႕။ ဘာမႇက်က္စရာ မလိုေတာ့ဘူး။ ဘာမႇမႇတ္စရာ မလိုေတာ့ဘူး။ ဘာမႇ သတိထားေနစရာ မလိုေတာ့ဘူးေပါ့ဗ်ာ။
အျမဲတမ္း ဂ႐ုစိုက္ေနရတဲ့ သတိကို အနားေပးလုိက္သလို ျဖစ္သြားၿပီး သတိေပ်ာက္သြားတဲ့ အခ်ိန္မႇာ အေမ့ေရာက္လာတယ္။ ေမ့တတ္လာတယ္။
(၅)
ခဏ ခဏ ေမ့တာ ေပ်ာက္တာက မ်က္မႇန္။ အဲဒီေတာ့လည္း ခ်စ္စြာေသာ ေျမးကေလးကိုပဲ အားကိုးတႀကီးနဲ႔ ေမးရေတာ့တာ။ အဘြားႀကီး သြားေမးမိလို႔ကေတာ့ အေမး တစ္၊ အဆူရႇစ္ဆယ္၊ အေဟာက္ ရႇစ္ရာ ျဖစ္သြားမယ္။
ေျမးေတာင္မႇ လြယ္သမႇတ္လို႔။ စိတ္ေကာင္း၀င္ေနရင္ ဘိုးဘိုးကလည္း အားႀကီး ေမ့တတ္တာပဲ။ ဘာညာ ေရရြတ္ၿပီး ရႇာေပးတတ္တယ္။ ဒါမ်ဳိးကလည္း ၁၀ ခါမႇ တစ္ခါပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ၾကားရသမွ်ကို မႇတ္တမ္းတင္ရသည္ ရႇိေသာ္ဆိုၿပီး ေရးခ်ျပပါရေစ။
''ဘိုးဘိုး မ်က္မႇန္ကို သားက ေစာင့္ၾကည့္ေနတာမႇ မဟုတ္တာ''
''ဘိုးဘိုးေတာင္မႇ ကိုယ့္ဘာသာ ဘယ္နားခ်မိမႇန္း မသိရင္ သားက ဘယ္လိုလုပ္ သိမႇာလဲ''
''သားက ဒီမႇာ စာက်က္ေနတာ''
''မျမင္မိလိုက္ဘူး''
''မေတြ႕ဘူး''
''သတိမထားမိဘူး''
''ဘုိးဘိုး ေနာက္ဆံုးစာဖတ္တာ ဘယ္နားမႇာလဲ''
''ဂိမ္းတန္းလန္းႀကီးနဲ႔ ဘယ္လိုလုပ္ ကူရႇာရမႇာလဲ''
ဒါနမူနာ တခ်ဳိ႕ပါ။ တစ္ခါတေလ က်ရင္ေတာ့ ပါးစပ္ကမေျဖဘဲ ခႏၶာကိုယ္ အမူအရာနဲ႔ ျပတတ္ေသးရဲ႕။ ေခါင္းခါမယ္။ လက္ခါမယ္၊ ပခံုးတြန္႔မယ္။ လုပ္လုပ္ျပတတ္လြန္း။
(၆)
သတိမထားမိလို႔ ေပ်ာက္သြားတာကို ရႇာခိုင္းရင္ ေျမးနဲ႔အဲသလို ၾကံဳရတယ္။ ဘ၀တူ ပင္စင္စား အဘိုးႀကီးမ်ားနဲ႔ စကားေလး ဘာေလးေျပာရင္ ဘာလုပ္ရေအာင္၊ ညာလုပ္ရေအာင္ဆိုၿပီး တုိင္းျပည္အက်ဳိး စီးပြားအတြက္ ေဆြးေႏြးရင္ ၾကားရတတ္တာ ေျပာပါဦးမယ္။
''ျဖစ္မယ္ မထင္ပါဘူးကြာ''
''ငါတို႔ စမ္းၾကည့္ခဲ့ဖူးပါၿပီ''
''ငါတို႔လုပ္ဖို႔ အေျခအေနေပးမႇာ မဟုတ္ဘူး''
''အခ်ိန္မတန္ေသးဘူး''
''နည္းနည္းေတာ့ အခ်ိန္ေပးၿပီး စဥ္းစားရလိမ့္မယ္''
''သိပ္စြန္႔စားရ လြန္းေနၿပီ''
''ငါတို႔နဲ႔ မျဖစ္ပါဘူးကြာ''
''အဲဒါအမ်ားႀကီး လုပ္ရမႇာ''
''လုပ္စရာေတြ ၀ီေခၚေနမႇာကြ''
''ဘယ္သူမႇ မလုပ္ၾကတာ အေၾကာင္း တစ္ခုေတာ့ ရႇိရမယ္''
''ဒီထက္ေကာင္းတဲ့ဟာ ရႇိရမယ္''
''ပိုလြယ္တဲ့လမ္းက ေလွ်ာက္ၾကရေအာင္''
''ငါတို႔မႇာ အလုပ္ေတြက မ်ားလႇတယ္''
''စႏိုင္မႇာေတာင္ မဟုတ္ေပါင္ကြာ''
''အဲဒါ ငါ့ကိစၥ မဟုတ္ဘူး''
''ငါတို႔ ဒီမႇာ အလုပ္လုပ္ေနတာ အဲဒီလို မဟုတ္ဘူးကြ''
''ဒီထက္ဦးစားေပး ရမႇာေတြ အမ်ားႀကီး''
''ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းပါရဲ႕။ ဘယ္သူက တာ၀န္ယူ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႇာလဲ''
''ေသေသခ်ာခ်ာ ခ်ိန္ဆၾကည့္ရေအာင္''
''ရန္ပံုေငြ မရႇိဘူးေဟ့''
''အဲဒါ ငါ့အမႇား မဟုတ္ဘူး''
''ငါ့စိတ္ကူး အၾကံအစည္နဲ႔ လံုး၀ ဆန္႔က်င္ဘက္ ျဖစ္ေနတယ္''
''ဒါမ်ဳိးကို ဟိုတစ္ေယာက္ ေနာက္ဆံုးလုပ္ခဲ့တာေပါ့ကြာ။ ဘာမႇလည္း ျဖစ္မလာပါဘူး''
''ငါ့အိုင္ဒီယာက ပိုေကာင္းတယ္ကြ''
''ေနာက္တစ္ႏႇစ္၊ ႏႇစ္ႏႇစ္ေလာက္ဆိုရင္ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္မယ္ထင္ရဲ႕''
''ေအး ဒါေပမဲ့''
''လံုး၀ကို ကန္႔ကြက္တယ္ကြာ''
အမ်ားႀကီးဗ်ာ။ အသက္ႀကီး အေတြ႕အၾကံဳ မ်ားၾကသူေတြ ျဖစ္ေလေတာ့ ေခါင္းခါျခင္း အတတ္ပညာမႇာ ပါရဂူဘြဲ႕ ေပးရေလာက္ေအာင္ ေတာ္ၾကသဗ်ာ။
(၇)
ေျပာရရင္ 'မလုပ္ မ႐ႈပ္ မျပဳတ္' တို႔၊ 'တတ္ရင္လုပ္' တို႔၊ 'မလုပ္လို႔ ဘာမႇမျဖစ္ဘူး၊ လုပ္ၿပီး ဘာမႇမျဖစ္ရင္ နာၿပီ' တို႔ စတဲ့ အေတြးအေခၚ အျမင္ေတြ ကိန္းေအာင္း သေႏၶတည္ခဲ့တာကလည္း ၾကာခဲ့ၿပီကိုး။
ေၾကာက္ၾကတယ္။ ဘာမႇန္းမသိတာေတြ ျဖစ္လာမႇာကို ေၾကာက္ၾကတယ္။ သက္ေသာင့္သက္သာ အေနအထား တစ္ခုကို စြန္႔ခြာရမႇာ ေၾကာက္ၾကတယ္။ စြန္႔စားရမႇာ ေၾကာက္ၾကတယ္။ ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ရမႇာ ေၾကာက္ၾကတယ္။ လက္ထဲမႇာ ရႇိေနတာေလး ေပ်ာက္ပ်က္ သြားမႇာ ေၾကာက္ၾကတယ္။ အလုပ္ျပဳတ္မႇာ ေၾကာက္ၾကတယ္။ အျမင္မတင့္မတယ္ျဖစ္မႇာ ေၾကာက္ၾကတယ္။ စကားေျပာရမႇာ ေၾကာက္ၾကတယ္။ သိရင္ေျပာေနရမႇာစိုးလို႔ မသိဘူးဆိုၿပီး ဘူးခံတယ္။ အေၾကာင္းျခင္းရာ ေျမာက္ျမားစြာကို ေသခ်ာက်န မေလ့လာ မသံုးသပ္ဘဲ ေၾကာက္ၾကတယ္။
လုပ္ခဲ့ဖူးသားပဲ။ ဘာမႇျဖစ္မလာခဲ့ပါ ဘူးကြာဆိုၿပီး ဘယ္လိုလုပ္ခဲ့လို႔ ဘာမႇမျဖစ္ခဲ့တာလဲ ဆိုတာကို သံုးသပ္ဖို႔ အေျဖရႇာဖို႔ စိတ္မကူးဘဲ ဘာမႇမလုပ္ရေရး ပထမနဲ႔ ေနၾကတယ္။ အားလံုး အဆင္ေျပေနတာပဲဟာ ဘာလို႔ေျပာင္းပစ္ ရမႇာလဲဆိုၿပီး ပစၥကၡခဏမႇာ ျပႆနာ မရႇိေသးသည့္တုိင္ အနာဂတ္မႇာ ျဖစ္လာႏိုင္တာေတြကို ေဘးဖယ္ထားတယ္။ ခံစားမႈေတြကို ေရႇ႕တန္းတင္ၾက လြန္းတယ္။ ကိုယ့္ထက္ ပိုမို ေကာင္းမြန္သာလြန္တဲ့ အေတြးအေခၚ၊ အၾကံအစည္၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ရႇိတဲ့သူေတြ ေပၚေပါက္လာမႇာကို မလိုလားဘူး။
(၈)
အသစ္တစ္ခု အစျပဳၿပီဆိုရင္ အလုပ္ပိုလုပ္ရ စျမဲပါ။ ခါတိုင္းလို သက္ေသာင့္သက္သာ ေနရဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္မေနပါနဲ႔။ လူပ်င္းေတြက စိုက္ထုတ္မႈနည္းနည္းနဲ႔ သက္သက္သာသာ ေနခ်င္တယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ဘာမႇမလုပ္ခ်င္ၾကဘူး။
အဲဒီေတာ့ အလုပ္ပိုမယ့္ ကိစၥမႇန္သမွ် ဆန္႔က်င္ၾကတယ္။ 'မ' ဘာသာစကား ထြန္းကားတယ္။ လြယ္လြယ္ေလးျငင္းၿပီး ေအးေအးေဆးေဆးေနမယ္။ အက်င့္ေဟာင္း အက်င့္ဆိုးေတြဟာ ေဖ်ာက္ဖ်က္ဖို႔ ခက္ တယ္။ ဒီလိုပဲ ငါတို႔ေနလာခဲ့ၾကတာ ၾကာေပါ့။
မလုပ္ခ်င္ေတာ့ အေၾကာင္းျပစရာ ရႇာရတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါကလည္း လြယ္ပါတယ္။ လံုေလာက္တဲ့ နည္းပညာ၊ ေငြေၾကး၊ ရင္းႏႇီးျမႇဳပ္ႏႇံမႈ၊ ကြၽမ္းက်င္ပညာရႇင္၊ အခ်ိန္မရႇိဘူး။ ေျပာလိုက္လြယ္လြယ္ေလး။ မလံုေလာက္တာကို လံုေလာက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔နည္းလမ္း မရႇာၾကဘဲနဲ႔ေတာ့ မရႇိျခင္းထဲမႇာ သံသရာ လည္ေနမႇာပါပဲ။
မ်က္မႇန္ေပ်ာက္လို႔ ရႇာတာေရာ၊ မေရာက္ေသးတဲ့ အေျခအေနေကာင္း တစ္ရပ္ကို ေရာက္ေအာင္ လႇမ္းရာမႇာေရာ၊ မရႇိေသးတဲ့ အက်ဳိးစီးပြား တစ္ခုကို ရေအာင္လုပ္ရာမႇာေရာ တူညီတာက 'မ' ဘာသာစကား အလိုမရႇိဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ပါပဲ။ ေဆာင္ပုဒ္ေတြနဲ႔ ေနသားက်ခဲ့ၿပီဆိုေတာ့ ဒီတစ္ခု ထပ္တိုးလို႔ ျပႆနာ မရႇိတန္ေကာင္းဘူး ထင္ပါရဲ႕။
(၉)
ကေလးေတြ ဖြင့္ဖြင့္ေနတတ္တဲ့ သီခ်င္း တစ္ပိုင္းတစ္စ ျပန္သတိရမိတယ္။
''သြားစမ္းပါ''
ဟုတ္တယ္ ''သြားပါ'' 'မ' ႏိုင္ငံသားေတြ အကုန္သြားၾကစမ္းပါ။ လံုး၀ မျမင္ခ်င္ေတာ့ပါ။ 'မ' ဘာသာစကားေတြ အကုန္သြားၾကစမ္းပါ။ လံုး၀ မၾကားခ်င္ေတာ့ပါ။


ေမာင္စံေပါ
Eleven Media Group